ఇది ఒక ప్రత్యేకమైన హస్తకళ. 19వ శతాబ్దములో ఇంగ్లండ్ లో ఇది ప్లైవుడ్ ను ఉపయోగించి చేసే కళగా ఉద్భవించి బ్రిటిష్ వారి పరిపాలనలో భారతదేశములో ప్రవేశించింది. అప్పటి కాలములో బ్రిటిష్ రాజరికాన్ని, సంస్కృతిని ప్రతిబింబించే రూపకల్పనలతో ఆనాటి భారతదేశవిద్యాసంస్థలు కొన్నిటిలో క్రాఫ్ట్ బోధకుల ద్వారా ఈ కళ వ్యాపించింది. కాలక్రమేణా ప్రాధాన్యము తగ్గిపోయి, కేవలము చెక్కతో చేసిన గృహోపకరణాలపై కొందఱు అలంకారప్రాయముగా విశాలమైన వంపులతో ఉపయోగించడం వరకే పరిమితమయింది.

అతిసున్నితము, సూక్ష్మము, చిక్కులమయము అయిన తీగఱంపపు కోతలతో రూపు దిద్దుకొనే ఈ కళలో ఉత్తమశ్రేణి నైపుణ్యము సాధించి ఎన్నో కళాఖండాలను సృష్టించిన మా తండ్రిగారు కీ.శే. శ్రీ అయ్యగారి సీతారామముర్తిగారి వద్ద నేను ఈ కళను అభ్యసించేను. ఆయన అడుగుజాడలలో ప్లైవుడ్ తోనే నేను నా 10వ ఏట ప్రారంభించేను. తర్వాతికాలంలో లభ్యమైన డెకోలామ్ అనే పదార్థముతో అంతకు ముందు ఉపయోగించిన ప్లైవుడ్ తో సాధ్యముకాని సూక్ష్మాతిసూక్ష్మమైన ఱంపపు కోతలతో భారతీయ సంస్కృతిని ప్రతిబింబించే కళాఖండాలను రూపొందించడంలో ఎంతో కృషిచేసి సిద్ధహస్తుడనయ్యాను. నేను స్వర్ణపతకము సాధించిన మెకానికల్ ఇంజినీరింగ్ విద్య దీనికి ఎంతో తోడ్పడింది.

ఈ కళలో ముఖ్యమైనది ఏ కళాఖండమైన ఏకాండపత్రము (సింగిల్ షీట్) లో రూపొందించుట. ఇందులో అతుకులకు తావు లేదు. డెకోలామ్ చాలా గట్టిపదార్థము. ఇది వివిధవర్ణాలలో, మందాలలో పత్రరూపములో లభిస్తుంది. నేను ముఖ్యముగా తెలుపు రంగు కలిగి ఇంచుమించు 1 మిల్లీమీటరు మందము ఉన్నది ఉపయోగిస్తాను. దీనికి కారణము తెలుపు కళాఖండము, అందులోని సూక్ష్మమైన కోతలు, నలుపు నేపథ్యము మీద చాలా స్పష్టముగా కనిపించి కనువిందు చేయడమే.

ఈ కళలో ప్రతి ఒక్క గీతను మొత్తము మందము అంతటిలోను సన్నటి తీగెఱంపముతో (చిత్రము 1 చూడండి)* కోసి, అవసరమైనచోట్ల నిర్దిష్టమైన వైఖరులుకల చిన్న చిన్న డెకోలామ్ ముక్కలను అదే ఏకాండపత్రమునుండి అతి జాగ్రత్తతో తీసివేయాలి. కొన్ని చోట్ల ఇలా ముక్కలు తీసివేయకుండ కోత వెడల్పును మార్చి తగిన గాఢతను చేకూర్చవలసి వస్తుంది. మొదట ఏది కోయాలి తరువాత ఏది అన్నది ఒక పథకము ప్రకారము చేయాలి. లేకపోతే, ఱంపపు కోత అదురుకు సున్నితమైన భాగాలు విరిగి పడిపోతాయి. అతకడానికి వీలులేదు కాబట్టి అంతవఱకు చేసినదంతా వృథా అయిపోయి మళ్ళీ మొదటి నుండి ప్రారంభించవలసి వస్తుంది. ఇది అంతా కేవలము హస్తనైపుణ్యము, బుద్ధికుశలతల మీదే ఆధారపడి ఉంటుంది.

కళాఖండము తయారీలో మొదటి మెట్టు తీగెఱంపముతో కోయడానికి వీలుగా, ఖాళీ ప్రదేశాలకు మిగతా ప్రదేశాలకు తగిన సమతుల్యతతో, బొమ్మను కాగితము మీద రూపొందించడము. ఈ సమతుల్యత సరిగా లేకపోతే తయారయిన కళాఖండము ఒక తెల్లని ముద్దలా, లేదా, నల్లని నేపథ్యము ప్రబలమై బొమ్మ చాల బలహీనమై విరిగిపోయేలా ఉంటుంది.

తరువాత, పైన చెప్పిన కాగితమును డెకోలామ్ పై అంటించి (చిత్రము 2 చూడండి), లోపల ఉన్న ప్రతి కోతకు ఒక సన్నని రంధ్రము వేసి దానిద్వారా తీగెఱంపమును బిగించి బొమ్మలో ఉన్నట్లు తు-చ తప్పకుండ కోయాలి. ఎంత చిన్న తేడా వచ్చినప్పటికి కళ్ళవంటి భాగాలలో భావవ్యక్తీకరణ చెడిపోవచ్చును లేదా చిన్న భాగము ముక్కగా ఊడిపోయి రంధ్రములుగా మిగిలి పోవచ్చును.

లోపలి కోతలన్ని పూర్తిచేసేక, బొమ్మ చుట్టు ఉన్న గీతను కోయాలి. కొన్ని బొమ్మలలో ఇది అతిక్లిష్టతను సంతరించుకొంటుంది. దీనిలో ఏ మాత్రము పొరపాటు జరిగిన, బొమ్మలో కొన్ని భాగాలు విరిగి పోవచ్చును లేదా అనుకొనిన రూపసౌందర్యము లోపించవచ్చును.

చివరకు డెకోలామ్ పై అంటించిన కాగితమును తయారైన బొమ్మ నుండి పూర్తిగా తొలగించి, తగిన ఆకారములో విడిగా తయారు చేసిన నల్లని నేపథ్యఫలకము మీద డెకోలామ్ కళాఖండాన్ని ఫెవికాల్ వంటి పదార్థముతో బిగించాలి (చిత్రము 3 చూడండి).

ఈ కళ కేవలం పైన చెప్పిన 2D కళాఖండాలు రూపొందించడానికే కాక కలాలు, పెన్సిళ్ళు పెట్టుకొనే స్టాండులు, నగలు పెట్టుకొనే నగిషీలున్న పెట్టెలు, గిఫ్ట్ ఆర్టికిల్స్, మోడల్ ఇళ్ళు, మోడల్ వాహనాలు (రైళ్ళు, కార్లు, విమానాలు, నౌకలు, ఓడలు మొదలగునవి), వృత్తి విద్యలను చూపించే బొమ్మలు, వినోదవస్తువులు, పజిల్స్, ఇంకా ఎన్నెన్నో 3D వస్తుజాలమును మన ఇంట్లోనే తయారుచేసి ప్రదర్శనలలో కూడా చూపించడానికి ఉపయోగపడుతుంది. 11 ఏళ్ల వయస్సులో నేను స్వయంగా తయారుచేసిన రైలు ఇంజన్ మరియు రైలు పెట్టెలను చిత్రములు 4a, 4b లలో చూడండి.