‘తొలి’విశిష్టత
‘తొలి’విశిష్టత
సీ. తొలినోటి మా “టమ్మ” తెలుగింటఁ బుట్టినఁ;
దొలికోడి కూఁత మేల్కొలుపు జగతి;
తొలిపల్కు(1) మూలమ్ము తెలియ నేదైనను,
బరమాత్ము నెఱిఁగించు పట్టుగొమ్మ;
తొలిసూర్యకిరణాలు గిలిగింతలనుబెట్ట
మేల్కొని వికసించు మేలుతమ్మి;
తొలిసంజ మనము నిర్మలకుశాగ్రంబయి
స్పష్టతఁ జేకూర్చుఁ బదములకును;
తొలిపూజ చెల్లును దొండమయ్య(2)కె; తొలి
యేకాదశియె క్రొత్తయేఁట నాంది
పలుకుఁ బర్వములకుఁ; దొలిగడపే వేంక
టేశుదర్శనప్రాప్తి కెంతొ ప్రియము;
తొలిభిక్షువు శివుండు; దొలి హరిపూర్ణావ
తారంబు దేవకీతనయుఁ డిలను;
తొలియడుగే బహుదూరప్రయాణంబు
సేయ ముఖ్యంబగు జీవులకును;
వడుగున నూతనవటునకుఁ దొలిభిక్ష
వేయ మాతకె చెల్లు వేదవిధిని;
తొలిప్రేమ జంటనుఁ గలుపు, సార్థకమైనఁ
బండించు రెండు జీవనము లెపుడు;
తొలిరంగనాట్యంబు, తొలికళాఖండంబు
తొలిరోజు బడిగుడిదొరతనంబు,
తొలిపరిచయములు, తొలిజీత మందినఁ
గలుగు నుత్సాహంబు గరువ(3), మింట
తొలిమొగ్గ తొడిగిన తోఁటమొక్కయుఁ, దొలి
బిడ్డ పుట్టుక యిడు పెద్దముదము;
తొలివార్షికోత్సవతూర్యమానితపత
కాహ్లాదముల్(4) వాణి(5) కగునె తెలుప?
తొలిచిన్కులే భూమిఁ బులకింపఁజేయుచుఁ
బర్వు సుగంధముఁన్ బలుదెసలను;
తొలిఁ దాను బూజింపఁ గలిగిన ఫలమని
త్యాగయ్య కీర్తించె దాశరథిని;
తే.గీ. తొలివి(6) గలవెన్నొ సృష్టినిఁ దెలియఁ, దెలుపఁ
దెలివి కలవియె(7)? కడలిలోఁ గల యలలనఁ
దెరలు తెరలుగ జనియించి తీరమునకుఁ
దరలి యరుదెంచు మఱల సుందర మగుచును
(1) వేదము (2) తొండమయ్య=వినాయకుడు
(3) గర్వము (4) మొదటి వార్షికోత్సవము నాటి
వాద్యాలు, మన్నింపబడిన పతకాల వలని సంతోషాలు
(5) వాక్కు/సరస్వతి (6) మొదటివి (7) అలవి యగునా