మనిద్దరం -- స్వాతి శ్రీపాద

చిక్కని అమవస పొదల మధ్యఎదురు చూపుల చంద్రకాంతి చల్లారిన వేళనెలవంక మొలకెత్తినట్టు నీ ఆగమనంఊ ఆ అంటూ ఆరంభమైన సంభాషణహద్దులను చెరిపేసుకుంటూ ఆర్తి పంచుకుంటూవేలికొసల లాలింపు నరనరానా పాకిపాకిపెదవుల సంభాషణలకు తావైనప్పుడుఅది వ్యామోహమూ కాదు మోహ పారవశ్యతా కాదునీకు నేనున్నానన్న అద్భుత సమీకరణఎద పై తలవాల్చి మూసిన కనురెప్పల పల్లకీ పైనిశ్చింతగా శయనించినట్టు నిరామయ స్థితిఅది నిట్టూర్పుల సెగలపొగల వేడిమీ కాదుఅది తాప వ్యాకులతా కాదు ఆతప రోచిస్సూ కాదుచంటి పిల్లలా నీ బాహువుల్లో ఒదిగిసర్వ ప్రపంచాన్నీ మరచిపోవడం అది భ్రమో విభ్రమో కాదుఎప్పుడో యుగాలక్రొతం తప్పిపోయినతలపును వెతుక్కున్న సంతృప్తిపెనవేసుకున్న శరీరాల ఆనందోద్వేగంకరిగిపోయే లిప్తపాటు మంచుకలకాదుగాలి వీవనకే ఎగిరిపోయే ఒట్టొట్టి మబ్బుతునకా కాదుఎన్ని జన్మల తపస్సిద్ధికో అందిన సమాధి స్థితి కాదూ

తెలుఁగు వంటలు -- శేషగిరిరావు

ఆలూపరోట, చిప్పులుఆలుపకోడీలు మఱియు నాలూచక్రాల్కాలేవు తెలుఁగు వంటలువీలైనను తినుము కంద వేఁపుడు శంభూఅప్పాలు తినక, నీ యూతప్పాలు తినంగనేల, తప్పది కాదాతప్పుల నెన్నితి నంటివితప్పులు తామే తమంత తలపడె శంభూవరుగులు చిప్సనగా నేతెరఁగున, పాలక్పనీరు తెలుఁగెట్లగునోమరి చాంద్బిస్కెట్ తెలుఁగాఅరయఁగ సాంబారు కూడ నఱవే శంభూదోసావకాయ యే దోసంబు సేసెనోగుత్తి వంకాయ కే కొఱఁత గలిగెగుమ్మడి వడియాలు, కూర వడియములు,ముక్కల పులుసులే మూలఁబడెనొమజ్జిగ పులుసు యే మాటున దాగెనోమెంతిమజ్జిగ కేమి మించి పోయెచంద్రకాంతలు యేవి, స్వర్గాని కెక్కెనోమృష్టాన్న మేలనో మృగ్య మయ్యెముద్ద పప్పుకు మజ్జిగ పులుసు తోడులేక పోయినఁ జవికినిఁ గాక యుండుమెంతుల పులుసు లేకున్న గొంతు దిగునెకంది పచ్చడి వేయేల గాక శంభుపెక్కు లాంధ్రపాకమ్ముల విస్మరించిపెఱల నెన్నింటినేల యేకరువు బెట్టఅన్నపూర్ణమ్మ కరుణ నీ కందుఁ గాతచవులు చేకూర నాంధ్రభోజనము శంభు(ఒకానొక పాకముల పట్టిక నాకు “ఆంధ్రపాకములు” అని పంపి యీ పద్యములకు కారణభూతుఁడైన నా మిత్రుఁడు శంభుప్రసాదుకు అంకితము)

తెల్ల వారింది... -- కల్లూరి కృష్ణకుమార్

మూలం : అతల్ బిహారీ వాజపాయ్ అనువాదం : కృ.తి.తెల్ల వారింది...అయితే నేం?..తూర్పు దిక్కున మబ్బులు కమ్మాయి..దూది కంటే మెత్తగాఆవరించిన పొగమంచుకుమైలు రాళ్ళన్నీ గాయపడ్డాయి...పాదాలు మొద్దుబారాయి...ఊరు మరుగున పడింది....అంతా అచేతనం!అడుగు ముందుకు పడ్డంలేదు...నన్ను నేనేఇతరుల దృష్టి తో చూడగలుగుతున్నా...మౌనంగా ఉండలేక పోతున్నా...ఏ పాటా పాడలేక పోతున్నా...ఊర్పుల నిప్పు రవ్వలతోవేడెక్కుతోంది శీతాకాలం...బారు తీరిన వృక్షాలు మాత్రమేహిమపాతానికి విజయ కేతన మవుతున్నాయి...గూడు చెదిరి పోయినాచెట్టు చిరునవ్వు వీడలేదు...కన్నీళ్ళే మిగిలినా,నవ్వు జాడ లేకున్నా,మంచు ప్రవాహం ఒడ్డుననాలో నేనే ఒంటరిగానెమ్మదిగా గొణుక్కుంటున్నామౌనంగా ఉండలేక..పాట పాడలేక...

నీ కళ్ళకొక -- ఆచార్య దార్ల వెంకటేశ్వరరావు

నీ కళ్ళకొక భయం పొరనతికించినిన్ను నిర్భయంగా వీక్షించమంటారునీ తలమీదొక కత్తిని వ్రేలాడదీసినిన్ను ప్రశాంతంగా కూర్చోమంటారునీ కాళ్ళకు సంకెళ్ళు వేసినిన్ను స్వేచ్ఛగా తిరగమంటారునీ కంచంలో పిండాలు పెట్టినిన్ను రుచులనాస్వాదించమంటారుఇచ్చీ ఇవ్వకపోవడమేరాజ్యలక్ష్మి గడుసుతనం!ధైర్యం చెప్పీఅధైర్యపరచడమే ఆ విజయరహస్యం!

మన సంక్రాంతి - పాతూరి అన్నపూర్ణ

చలిపొద్దుల ధనుర్మాసం ఆలయ ప్రాంగణం లో ప్రదక్షిణలు చేస్తూ శ్రావ్యంగా వినిపించే గోదమ్మ పాసురాల సుస్వరాలు గమకాలలో నిండిపోతున్న చలిగాలి వయ్యారాలు గాజుల చేతుల గలగలలతో తీర్చే రంగవల్లులు ఇంతులు దిద్దిన పూబంతుల గొబ్బిళ్ళు ముంగిట్లో కుప్పవోసిన సింగారాలు అవనితల్లికి నులివెచ్చదనమిచ్చే భోగిమంటల నిగారింపులు హరిదాసు కీర్తనల అలరింపులు గంగిరెద్దుల చిరుమువ్వల సవ్వళ్ళు సంక్రాంతి పండించిన క్రాంతి ఇంటింటినీ సంబరాలలో నింపింది ఎడ్ల పందాలలో పెరిగిన రోషం కోడిపందాల పౌరుషం తెలుగువాడి మీసాన్ని మెలివేయిస్తున్నది పసువులకు దిద్దేటి పసుపుకుంకుమలు పౌష్య లక్ష్మికి పెట్టేటి చీరసారెలు పెద్దలకు భక్తితో స్మరించి వదిలేటి తర్పణాలు సంక్రాంతిని తెలుగింటి పెద్దపండగను చేశాయి పండగంటే బ్రతుకులో పచ్చదనం పండించేది పాడిపసువుకీ మనిషికీ మధ్య మమకారం పెంచేది ప్రకృతి కలిమిని మనిషికి పంచేది మనుషులని మనసులని కలిపేది....

ధేనూత్సవము -- ఆచార్య రాణి సదాశివ మూర్తి

ధేనువ్రతీ త్వమసి నిత్యమనన్యతంత్ర:సేవా విధా వితరసీహ సుధాం బుధేభ్య:।సా వాఙ్మయీ ప్రసవినీ భవితా శుభానాంధేనూత్సవేऽద్య సుకవే! తవ సుప్రభాతమ్ ।।భావం: ఆర్య! ఓ సుకవి! మరి వేరు విధానమేమియు లేనివాడవై నిత్యం ధేనువ్రతుడవు ఔచున్నావు. ఆసేవా విధిలో పండితులకు అమృతమును పంచుచున్నావు.ఆ వాఞ్మయరూపిణి అయిన ధేనువు నేడు ఈ ధేనూత్సవమున (కనుమ పండుగ నాడు) శుభములను ప్రసవించుచున్నది. గాంచుము. నీకు సుప్రభాతం.

నదీ తీరాన........... - స్వాతి శ్రీపాద

అడుగులో అడుగేసుకుంటూపక్కపక్కన నడుస్తున్నాపాదముద్రలు మాత్రం శూన్యమేశరీరం ఎక్కడ ఉన్నా మనసు మాత్రంస్వప్న సీమల్లో అరవాలిన కళ్ళ అంచుల చివరఅర చేతుల తివాసీలపై మెత్తని లాలింపు ఆస్వాదనలోనే...దుర్భిణీ పెట్టుకుని గాలించినాఅలవైకుంఠ పురం లాటి ఆ మూలహృదయ సౌధాన, ఎంత గాలిస్తేనేంకనిపెట్టడం ఎవరితరంఎవరిని వారే వెదుక్కునే సమయాల్లోఅందని దూరాలు తరలి రావడం ఎవరితరం?లోలోపలి వెన్నెల పవనాల మధ్యమయూఖాలై అలదుకునేభావతరాంగాల సొరంగాలను దాటినాజూకు పులకరింతల గాజుల సడి మధ్యకొత్త కావ్యాలు వికసించేనదీ తీరానరెండు చేతులనిపించేకాషాయపు వెలుగుల దోసిటతలనుంచుకుతనివిదీరా వీక్షించటంసాయం సంధ్య ఏటవాలు నీరెండలోఈ సుఖం చాలదూ

“నేను” (దీర్ఘ కవిత) - విశ్వర్షి వాసిలి

నేనుమృత్యువును.అస్తమయానికిఅంతస్తత్వమవుతుంటాను.***పుట్టుకనాడేపురుడుపోసుకుంటానుచివరి క్షణానికిఅదృశ్య ముహూర్త మవుతుంటానుచివరికిమౌనంగా నిష్క్రమిస్తుంటానుక్షణం క్షణంచివరి చేరువ అవుతుంటానుజీవిస్తూ పరిణమిస్తుంటానునీడలా కడతేరుతుంటాను.

నన్ను దూషించె - అనుమండ్ల భూమయ్య

నన్ను దూషించె, నాతడు నన్ను కొట్టె,అతడు నను మోసగించినా, డతడు నన్నుతరిమినా డని నిత్యము తలచుచుండబ్రతుకు ద్వేష మందున మున్గి బండ లగును.నన్ను దూషించె, నాతడు నన్ను కొట్టె,అతడు నను మోసగించి నా డతడు నన్నుతరిమినా, డని ఎడదలో తలపకున్నబ్రతుకు ప్రేమలో సాగుచు పరిమళించు.ద్వేషమును తొలగింపదు ద్వేష మెపుడు,ద్వేషమును తొలగించును ప్రేమ యొకడె;ఇదియె ధర్మము, శాశ్వత మ్మిదియె పథము;ప్రేమ వృక్షమై కురియుము ప్రేమ పూలు.ఇంద్రియసుఖముల నభిలషింతువేని,కూలుదువు - మ్రోడు గాలికి కూలునట్లు;కొండ నెంత గాలియు కూడ కూల్చ నట్లుజాగరూకు నాకర్షణల్ జరుప వింత.

ధమ్మపదము (అనువాదం) - రామ్మోహన్ రావు

గజల్ నీ నవ్వులలోన అక్షరాలు ఒలుచుకుంటున్నానీ చూపులలోన పర్వతాలు తొలుచుకుంటున్నానీ మౌనంలోన ఎన్ని భావాలుదయించునోనీ పాటలలోన సుస్వరాలు కొలుచుకుంటున్నాదివిని వదలి భువికి దిగిన మేలిమిజవరాలి వోనీదుసోయగాల సౌష్టవాలు మలుచుకొంటున్నాపిలుపు చేరకుంటేనేం నేను అలసిపోతేనేంఅనుభూతులలోన సింగిడీలు తలచుకొంటున్నాఅలజడి లేకుంటె మనసు పరుగుతీయలేదుకదామోహన కలలోన సముద్రాలు గెలుచుకుంటున్నా

తువ్వాలు - రాజేశ్వరి దివాకర్ల

ఈ తువ్వాలు మా పర్యావరణానికి ప్రతీక ఆచ్ఛాదనకు ప్రాతిపదిక, జవళి బజారులో కొత్త రకం చౌకములెన్ని వచ్చినా మాకు పాత తువ్వాలే ఇష్టం. ఈ తుండు గుడ్డ తరతాల సంస్కృతిని పిండి ఆరవేస్తుంది. నఖ శిఖ పర్యంతం తనువు గుట్టు నెరిగినా, మౌనమే బంగారమని గోడ వారకు మిగిలి పోతుంది. మా అవసరాలను ఆనవాలు కట్టి, ఎక్కడున్నా వెతికి తెచ్చుకొనే విలువను మడత పెడుతుంది. మాశుచి ముఖత్వానికి రెండు చేతులా పొదవి పట్టుకొనే నూలు దారాల పొత్తిక, మన్నిక పెరిగిన కొద్దీ మెత్త బడుతుంది. మృదులమైన కొద్దీ మనసుకు దగ్గరవుతుంది. నాన్న చెంబు నీళ్ళను గుమ్మరించుకొని తూరుపు దిక్కున నిలబడి చేసే సూర్య నమస్కారాలకు అంగ వస్త్రమై నడుముకు చుట్టుకొంటుంది. అమ్మ తడి అడుగుల నద్దుకుంటూ, వచ్చి చేరే వంటింట్లో మేని చీర ఒల్లియగా ఒద్దికను చూపుతుంది. తాత భుజాన ఖండువాగా నుదుటి చెమటను ఒత్తుతుంది. పూజ, నోముల స్థాపనా కలశానికి మేలి వస్త్రమై అమరుతుంది. వ్రత కథను వినిపించిన అయ్యవారింట్లో ఆకలిని తీర్చేందుకు సంభావనల బియ్యాన్ని మూట కడుతుంది. దు:ఖవేళల కన్నీటిని తుడిచి సాంగత్య మిస్తుంది. చీదు వేళల ముక్కును తుడిచి మూల పడుతుంది. గాలికి వదిలేసినా సరే మరల మన సేవకు తహ తహ లాడుతుంది. నడి వీధి బిచ్చగత్తె చేతిలోని శిశువుకు మాసికల బట్టగా వాలి జాలి గొలుపుతుంది. పెద్ద మనుషులను సైతం చిన్న బుచ్చే వస్త్ర ఖండిక, వర్గ భేదం చూపక ఆత్మక్షాళన స్పర్శ నిస్తుంది. ఈ జీవుని వేదనల ఉదయాస్తమయాలకు ,సహచారిణి తువ్వాలు , విశ్వమంతటినొక పల్లె పట్టుగ చేసి మనుగడ మూలాల నెప్పుడు మరువ వద్దని ఏక వసనరూపమై హెచ్చరిస్తుంది.

సాహిత్యం Archives | Page 50 of 57

భారతావనికి మకుటాయమానం- సుందర కాశ్మీరం | భావ లహరి | ఫిబ్రవరి 2020

February 2020 0 Comments

4. భారతావనికి మకుటాయమానం- సుందర కాశ్మీరం భారతదేశానికి కిరీటంలా నిలిచే జమ్మూ, కాశ్మీర్ రాష్ట్రం హిమాలయాల మధ్య రంగురంగుల పూలతోటలతో, మధురమైన పళ్ళతోటలతో, సుందర ఉద్యానవనాలతో, అందమైన మంచినీటి సరస్సులతో విరాజిల్లే చల్లని అందమైన…

Read more →

మంత్ర పుష్పంలో అంతరిక్షం

February 2020 2 Comments

మంత్ర పుష్పంలో అంతరిక్షం – 1 — ఆర్. శర్మ దంతుర్తి మనిషి మనుగడకి కావాల్సిందేమిటి అని ఓ సారి చూసుకుంటే అందరూ ఒప్పుకునేది నిప్పూ, నీరు. ఈ మనుగడలో, పుట్టడం, పెరగడం, పిల్లల్ని…

Read more →

సాహితీ సిరికోన | ఫిబ్రవరి 2020

February 2020 0 Comments

సిరికోన కవితలు సౌజన్యం: సాహితీ సిరికోన (వాక్స్థలి సాహిత్య దిన సంచిక) సాహితీ సిరికోన లో ప్రచురించిన కొన్ని కవితలు, పద్యాలు గంగిసెట్టి గారి అనుమతితో సిరిమల్లె పాఠకుల కొరకు ఇక్కడ అందిస్తున్నాము. మనిద్దరం…

Read more →

‘మనుస్మృతి’ | మొదటి అధ్యాయము (ఊ)

February 2020 1 Comment

గతసంచిక తరువాయి » మొదటి అధ్యాయము (ఊ) ‘మనుస్మృతి’ రచనాకాలం నాటి సామాజిక స్థితి వేదకాలంలో మానవుల ఆలోచనలు వాస్తవానికి అతి దగ్గరగా ఉండేవి. వాస్తవిక దృష్టి కలిగిన వారు కనుకనే ఆనాటి మానవులు తాము…

Read more →

మైలురాయి వత్సరం – 2020 | స్రవంతి

January 2020 0 Comments

https://sirimalle.com/wp-content/uploads/2019/12/MiluraayiVatsaramJan2020.mp3 పంచచామరము ద్విరుక్తవింశతి(1)ప్రభాతదీధితుల్ ప్రసారమై పురోగమింప దారిఁ జూపి పుణ్యభూమి భారత స్థిరత్వసత్వసంపదల్ విశేషశాంతిసౌఖ్యముల్ విరించియే రచించుఁ గాత విశ్వమంత మెచ్చఁగన్ …………(1) రెండు సార్లు చెప్పబడిన 20 అంటే 2020 చం. ఇదియొక…

Read more →

స్వామి శివానంద – కైవల్యానికి మార్గదర్శకుడు | భావ లహరి

January 2020 0 Comments

3. స్వామి శివానంద – కైవల్యానికి మార్గదర్శకుడు “ప్రపంచమే మనకి అత్యుత్తమ గురువు. దానిలో ప్రతి ఒక్కటి పాఠ్యాంశమే. ప్రతి ఒక్క అనుభవంలోనూ ఒక గుణ పాఠం ఉంటుంది. దాన్ని తెలుసుకుని, తెలివిని పెంచుకోవాలి.…

Read more →

సాహితీ సిరికోన | జనవరి 2020

January 2020 0 Comments

సిరికోన కవితలు సౌజన్యం: సాహితీ సిరికోన (వాక్స్థలి సాహిత్య దిన సంచిక) సాహితీ సిరికోన లో ప్రచురించిన కొన్ని కవితలు, పద్యాలు గంగిసెట్టి గారి అనుమతితో సిరిమల్లె పాఠకుల కొరకు ఇక్కడ అందిస్తున్నాము. మన…

Read more →

‘మనుస్మృతి’ | మొదటి అధ్యాయము (ఉ)

January 2020 2 Comments

గతసంచిక తరువాయి » మొదటి అధ్యాయము (ఉ) వర్ణ ధర్మములు అధ్యాపనం చాధ్యయనం యజనం యాజనం తథా | దానం ప్రతిగ్రహం చైవ బ్రాహ్మణానా మకల్పయత్ || ( 1-88 ) అధ్యాపనము అంటే…

Read more →

TAGS కథ, కవితల పోటీ 2 | డిసెంబర్ 2019

December 2019 0 Comments

[wonderplugin_pdf src=”https://sirimalle.com/wp-content/uploads/2019/12/TAGS-KathaKavita-Contest-2019.pdf” width=”100%” height=”1065px” style=”border:0;”]

Read more →

కనకమహాలక్ష్మి | స్రవంతి

December 2019 0 Comments

https://sirimalle.com/wp-content/uploads/2019/12/KanakamahalakshmiSravanthiDec2019.mp3 భారతదేశ సుప్రసిద్ధ లక్ష్మీదేవ్యాలయాలలో ఒకటి పశ్చిమప్రాంతంలో కొల్హాపూర్ లోను మఱొకటి తూర్పుప్రాంతంలో విశాఖపట్టణము లోను ఉన్నాయి. విశాఖలో వెలసిన తల్లి కనకమహాలక్ష్మిగా నిరంతరం పూజ లందుకొంటోంది. మత్తకోకిల మాసరాజము మార్గశీర్షము; మాధవుండె వచించె నా…

Read more →

Category: సాహిత్యం